- Ubezpieczenie OC przechodzi na nowego właściciela – nie trzeba podpisywać nowej umowy ubezpieczenia. Przechodzą nie tylko prawa, ale i obowiązki – w tym obowiązek zapłaty składki.
- Przed zakupem koniecznie sprawdź, czy pojazd ma ważne obowiązkowe OC – najlepiej na stronie internetowej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Brak OC oznacza ryzyko bardzo wysokich kar.
- Nowy właściciel może wypowiedzieć przejętą polisę, ale musi zachować odpowiednią formę. OC przejęte po poprzednim właścicielu nie przedłuży się automatycznie na kolejny rok.
OC przechodzi na nowego właściciela
Zakup używanego samochodu – podobnie jak nabycie w drodze darowizny czy dziedziczenia – powoduje, że prawa i obowiązki z umowy obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przechodzą na nowego posiadacza z mocy prawa.
– Nie trzeba podpisywać żadnych dodatkowych dokumentów ani informować ubezpieczyciela, aby OC p.p.m. przeszło na nowego właściciela. Dzieje się to automatycznie – z chwilą nabycia pojazdu – wyjaśnia Łukasz Seroczyński, ekspert w Biurze Rzecznika Finansowego.
Celem tych przepisów jest zapewnienie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej i uniknięcie sytuacji, w której pojazd pozostaje bez ważnego OC.
Warto jednak pamiętać, że na nowego właściciela:
- przechodzą prawa – takie jak ochrona ubezpieczeniowa w ramach obowiązkowego OC p.p.m. w razie spowodowania szkody; ponadto nabywca nie otrzyma kary z UFG za brak OC.
- ale również obowiązki – przede wszystkim obowiązek zapłaty składki.
Nowy właściciel musi zapłacić składkę, jeśli poprzedni właściciel nie opłacił wszystkich rat, bądź jeżeli ubezpieczyciel zrobi rekalkulację składki (ponownie przeliczy jej wysokość).
Obowiązek zawarcia OC spoczywa na nowym właścicielu
Od chwili zakupu pojazdu to nowy posiadacz odpowiada za to, aby samochód był objęty obowiązkowym OC.
– To kupujący powinien upewnić się, że pojazd ma ważne OC najpóźniej w dniu transakcji. To jego ustawowy obowiązek – podkreśla Łukasz Seroczyński.
Jak sprawdzić ważność OC?
1. Dokument polisy od sprzedawcy – sprzedawca ma obowiązek go przekazać. Co ważne, dokument może nie odzwierciedlać aktualnego stanu (np. umowa mogła zostać rozwiązana). Należy też upewnić się, że to faktyczna polisa, a nie oferta lub projekt polisy (niewiążący dokument, który jest wyłącznie propozycją umowy ubezpieczenia).
2. Weryfikacja w bazie danych UFG. Wystarczy numer rejestracyjny pojazdu i sprawdzenie na stronie internetowej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.
– We własnym i dobrze pojętym interesie sprawdźmy ważność OC komunikacyjnego w bazie Funduszu. Otrzymamy informację czy jest ono ważne na dzień sprawdzenia, poznamy również nazwę ubezpieczyciela i numer polisy. Ważne, żeby sprawdzić OC w dniu zakupu pojazdu – podpowiada Damian Ziąber, rzecznik prasowy UFG.
Jeśli okaże się, że pojazd nie ma ważnego OC, nabywca musi zawrzeć umowę najpóźniej w dniu zakupu – nawet jeśli jest to dzień wolny od pracy. Umowę ubezpieczenia OC można przecież zawrzeć zdalnie – przez telefon lub Internet. Do momentu zawarcia polisy pojazd nie może być używany.
Brak OC – poważne konsekwencje
Brak ważnej umowy OC oznacza podwójne ryzyko: odpowiedzialności finansowej za szkodę oraz opłaty dochodzonej przez UFG.
W razie spowodowania wypadku sprawca bez OC pokrywa odszkodowanie z własnego majątku. Mogą to być kwoty sięgające dziesiątek lub setek tysięcy złotych. Niechlubny rekord to aż blisko 5 milionów złotych.
Poza tym, brak obowiązkowego OC p.p.m. oznacza konieczność zapłacenia opłaty do UFG. Wysokość opłaty zależy od długości przerwy w ubezpieczeniu i rodzaju pojazdu, a podstawą do jej wyliczenia jest wysokość minimalnego wynagrodzenia.
W 2026 r. dla samochodu osobowego kara wynosi:
- do 3 dni braku OC: 1 920 zł,
- od 4 do 14: 4 810 zł
- powyżej 14 dni: 9 610 zł.
System kontroli jest bardzo skuteczny – UFG weryfikuje informacje z różnych baz i rejestrów, wykonując swoje zadania ustawowe.
– Nawet jeśli sprzedawca wprowadził kupującego w błąd co do ważności umowy ubezpieczenia OC, to na aktualnym posiadaczu ciąży obowiązek jej zawarcia. Dlatego powinien upewnić się co do ważności lub braku ubezpieczenia, a w tym drugim przypadku zawrzeć umowę w stosownym terminie – zaznacza Damian Ziąber.
Rekalkulacja składki – możliwa dopłata (lub zwrot)
Korzystanie z OC poprzedniego właściciela może być opłacalne finansowo, ale trzeba pamiętać o możliwości rekalkulacji składki.
Ubezpieczyciel ma prawo ponownie przeliczyć składkę, biorąc pod uwagę profil ryzyka nowego właściciela (np. wiek, staż, historię szkód). Może to oznaczać dopłatę nawet kilkuset lub kilku tysięcy złotych.
Przepisy nie wskazują terminu, w jakim ubezpieczyciel musi dokonać rekalkulacji – zdarza się, że informacja o dopłacie przychodzi po kilku miesiącach.
– Aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek, warto samodzielnie wystąpić do ubezpieczyciela z wnioskiem o rekalkulację. Możliwe jest także przeliczenie składki na korzyść nowego właściciela – wskazuje Łukasz Seroczyński.
Jeśli nowy właściciel ma wyższe zniżki niż sprzedający pojazd, składka za pozostały okres może zostać przez ubezpieczyciela obniżona.
Prawo wypowiedzenia przejętej polisy
Nowy właściciel nie musi korzystać z polisy poprzednika. Ma prawo wypowiedzieć przejętą umowę OC w każdym czasie. Trzeba jednak zrobić to w sposób, który nie narazi na przerwę w ubezpieczeniu.
Należy wypowiedzieć umowę w formie pisemnej (z własnoręcznym podpisem). Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wysłanie wypowiedzenia listem poleconym z potwierdzeniem nadania.
W praktyce ubezpieczyciele często akceptują:
- skan podpisanego dokumentu przesłany e-mailem,
- wypowiedzenie przez formularz online.
Warto jednak zachować potwierdzenie złożenia oświadczenia.
– Przepisy pozwalają wskazać w wypowiedzeniu konkretną datę rozwiązania umowy (nie wcześniejszą niż dzień złożenia wypowiedzenia). Trzeba tak zaplanować zawarcie nowej polisy, aby nie powstała luka w ubezpieczeniu – podkreśla Łukasz Seroczyński. – Jeżeli planujemy wypowiedzieć OC zawarte przez poprzedniego właściciela, warto zawrzeć nową umowę jeszcze zanim złożymy wypowiedzenie.
Kwestie OC przy zbyciu bądź nabyciu pojazdu regulują artykuły 31 i 32 ustawy o ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych.
Obejrzyj rozmowę „Wokół finansów”
Zachęcamy do obejrzenia na kanale YouTube RF nagrania z cyklu „Wokół finansów”, w którym ekspert w Biurze Rzecznika Finansowego – Łukasz Seroczyński w rozmowie z dyrektorem Departamentu Edukacji i Komunikacji BRF – Marcinem Jaworskim, szerzej omawiają obowiązki nabywcy samochodu w kontekście ubezpieczenia OC p.p.m.
Link do rozmowy: https://www.youtube.com/watch?v=gS-aSITWps8